İki senedir bazı freelance platformlarına üyeyim. Bu platformlarda web ve masaüstü uygulaması ilanlarım var. Ekstra para kazanmaktan çok daha fazla uygulama yazarak deneyim kazanmak için açmıştım bu ilanları. Lakin hiç hesap etmediğim bir kazanım daha elde ettim: İnsanların yazılıma bakış açısı.
500 liraya yemeksepeti.com’u yaptırmaya çalışandan tutun, çok basit yarım saatte yapılabilecek bir web sitesi istiyorum, fiyat alabilir miyim diyen kişilere kadar çok geniş yelpazede bir müşteri kitlesi var yazılım ilanlarının.
Bazı iş ilanları ile dalga geçilir hani, görmüşsünüzdür, şirket 30 tane özellik sayar alacağı kişide görmek istediği ama fiyat neredeyse asgari ücret düzeyindedir. Ya da istediği özelliklere göre çok çok düşük bir miktardır. Freelance platformunun müşterilerini gördükçe bu tarz şirketler bile çok merhametli gelmeye başladı gözüme, gerisini siz düşünün.
Karşılaştığım müşteri kitlemi 4’e ayırarak betimlemeye çalışacağım.
- Yazılımdan Gram Anlamadan Yazılım Girişimi Yapıp Köşeyi Dönmek İsteyenler
Bu kategorimiz yüzde olarak en büyük dilime sahip. Yukarıda bahsettiğim örnekten yola çıkarsak eğer hikaye ortalama olarak şöyle gelişiyor: Girişimci arkadaşımızın karnı acıkıyor ve yemeksepeti’nden birşeyler sipariş ediyor. Sonra aklında bir ışık yanıyor ve google’da bir araştırma yapıp yemeksepeti’nin verilen her siparişten ‘oturduğu yerden’ pay aldığını okuyor. Neden bunu ben de yapmıyorum ki, altı üstü bir site değil mi deyip hemen arayışa giriyor ve bu freelance platformlarını buluyor. 500 liraya web site ilanlarından da etkilenmiş olacak ki ilana “Yemek Sepeti” sitesinin aynısından istiyorum, bütçem 500 lira” yazıp bekliyor. Bir de acele diye not düşüyor, bir haftaya istiyorum!
Bilse böyle komik duruma düşmez ama bilmiyor. İşin kötüsü, değil 500 liraya on katını versen yapılmaz bu iş. Hem ne bir haftası, özgün bir iş istiyorsan 6 ayı bulur, o da 3-4 kişilik ekibin olacak en az diyorsun, inanmıyor. Yapmıyorsan yapma, yapacak birini bulurum deyip üstüne trip atıyor. Ne diyeyim, yolun açık olsun.
2. Bilgilerin Havada Depolandığını Düşünenler
Fonksiyonel olarak her detayda anlaşıyoruz ve fiyat çıkarmaya geliyor sıra. Diyorum ki fiyat şu, bir de bunu barındırmak için hosting e ihtiyacımız var, o da ekstra şu kadar lira. Diyor ki siz beni dolandırmaya mı çalışıyorsunuz? Hayır diyorum, bu gerekli birşey, siz bilgileri nerede depolamayı düşünüyorsunuz? El cevap: İnternet uygulaması değil mi bu, internette dursun bilgiler! Bu aşamadan sonra İnternet 101 dersine başlıyoruz. İnternet nedir, hosting nedir, domain nedir vb. Hayrına öğretiyorum ancak sonra kişi sadece sunucu maliyetinin projenin fiyatını geçtiğini öğrenince projeden vazgeçiyor.
3. Projeyi Sana Yaptırıp Satmak İsteyen Yazılım Şirketleri(!)
Daha söze girişinden anlıyorsun ki projeyi kendisi kullanmayacak. Logo olan kısım da değişebilsin, şirket bilgileri yazan yeri değiştirebilelim, kullanıcı ekleyip yetkileri verebilelim, sorular da değiştirilebilir olsun, cevap sayısı değişsin… Böyle gidiyor istekler. İşin kötüsü alıp satacağını da gizliyor, kendim için istiyorum, kullanacağım diyor. Şunu biliyor ki, eğer alıp satmak isterse, fiyat değişecek. Ben istediği şeylerden anlıyorum ama çaktırmıyorum durumu. Kaynak kodlarını da istiyor musun diyorum, tabi diyor. O zaman fiyatın katlanacağını biliyor musun peki? Gerçek şu ki, bu kişi şirket kurma hevesinde. Sana yazılımı yaptırıp insanlara satacak. Tamam bunda birşey yok ama birincisi neden saklıyorsun, neden dürüst olmuyorsun, ikincisi böyle birşey için neden komik rakamlar teklif ediyorsun? Projenin sitesini bile hazırlatmış, 30 bin liraya satacağını ilan etmiş (ki kullanım hakkını satıyor, kodları değil) sana gelince bütçem 500 lira en fazla diyor. Ben bu çakallığa isim vermekte zorlanıyorum. En azından sömürü diyeyim.
4. Ödev Yaptırmak İstiyormuş Gibi Görünenler
Bir süredir bu öğrenci tiplemeleri çoğaldı mesaj atanlar arasında. Ben öğrenciyim, şöyle bir ödevim var, yardım eder misiniz? Ödeve bakıyorum, bildiğiniz büyük bir şirketin kullanacağı tarzda içerik yönetim sistemi. 3 kişi çalışsanız 5 ayda ancak yapabileceğiniz bir proje ödev olamaz. Olsa bile, birinin yerine ödevi yapmak çok ahlaki bir davranış değil. Bu sebeple bu tarz isteklere olumsuz geri dönüş yapıyorum.
Velhasıl, bu deneyimden sonra herkesin ucundan kenarından yazılım bilmesi gerektiğini artık daha çok destekliyorum. Çünkü şu yukarıda saydığım işverenlere küçük bir ekleme çıkarma listeleme işlemini dahi yaptırsan, o uygulamanın sıfırdan dil öğrenip ne kadar sürede yapıldığını bilseler böyle komik rakamlar teklif edemezler. Nihayetinde bu bir emek ve deneyim. Emek verilen hiçbir ürün bu kadar değersiz olmamalı. Özellikle hazır ürünü değil de, kendine özel bir ürün almak istiyorsan bunun normalden pahalı olacağını bilmelisin.
Mesele yazılım olunca, genelin yazılıma bakışına dair örnek olarak eniştemin henüz üniversite ikinci sınıfa giderken sorduğu soruyu paylaşmak istiyorum. Ali Burak, sen şimdi okulu bitirince internet cafe mi işleteceksin? 🙂
Evet bu soruyu ciddi ciddi sormuştu. Hala yazılım deyince birçok kişinin aklında birşey oluşmuyor maalesef. En basitinden şu websiteleri yok mu girdiğin, onlar yazılım sayesinde çalışıyor diye açıklama yapmaya çalışıyorum ama aldığım yanıt, “neresi yazılım, tıklıyorsun giriyor işte” şeklinde oluyor.
Bütün bu sebepleri de hesaba katarak freelance platformundan ilanlarımı kaldırmaya karar verdim. Az olsun, öz olsun, kaliteli olsun yaptığım işler, bu yeterli. Artık seçici olma zamanı.
Leave a Comment